cluster - ik-ben-wakei @ ウィキ

オランダにおける特別支援教育(オランダでは特殊教育)のカテゴリーとして用いられる。

Cluster 1: visueel gehandicapte kinderen of meervoudig gehandicapte kinderen met een visuele handicap
Cluster 2: dove of slechthorende kinderen, kinderen met ernstige communicatiemoeilijkheden of meervoudig gehandicapte kinderen die één van deze handicaps hebben
Cluster 3: lichamelijk gehandicapte kinderen, zeer moeilijk lerende kinderen (ZMLK) en langdurig zieke kinderen met een lichamelijke handicap, of meervoudig gehandicapte kinderen die één van deze handicaps hebben
Cluster 4: zeer moeilijk opvoedbare kinderen (ZMOK), kinderen met gedrags- en/of psychiatrische stoornissen, zoals ADHD, PDD-NOS, ODD, CD (Antisociale gedragsstoornis), klassiek autisme, Gilles de la Tourette, hechtingsproblematiek.

Indicatie [bewerken]

Een leerling die vanwege zijn beperking in aanmerking wil komen voor speciaal onderwijs heeft daarvoor een indicatie nodig. Een indicatie dient aangevraagd te worden door de ouders bij een Commissie voor indicatiestelling (CVI) van de betreffende cluster. Als een indicatie voor speciaal onderwijs is verleend, geldt die indicatie ook als toekenning van een rugzakje.

'Speciaal onderwijs' op reguliere scholen [bewerken]

Wanneer de indicatie voor het speciaal onderwijs is verleend, kunnen ouders er toch voor kiezen hun kind op de reguliere basisschool, de school voor speciaal basisonderwijs (SBO) of de reguliere middelbare school te houden. De extra kosten die hiervoor nodig zijn, komen uit het rugzakje.

1rightarrow.png zie verder het artikel ambulante begeleiding.

Speciaal Basisonderwijs (SBO) [bewerken]

Een aparte categorie in het Nederlands onderwijs vormt het speciaal basisonderwijs. Wettelijk gezien is dit geen speciaal onderwijs maar regulier onderwijs. Tot 1998 stond deze vorm van onderwijs bekend als scholen voor kinderen met leer- en gedragsproblemen, onderverdeeld in
Kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden (LOM-onderwijs)
Moeilijk Lerende Kinderen (MLK-onderwijs)
In hun ontwikkeling bedreigde kleuters (IOBK)

Tegenwoordig wordt er niet meer gesproken over de bovenstaande indeling. In het algemeen wordt gezegd, dat kinderen met een betrekkelijk laag of laag intelligentieniveau en kinderen die een leerachterstand hebben, naar het speciaal basisonderwijs (sbo) gaan. Deze groepen kinderen vallen hiermee onder de Wet op het Primair Onderwijs (WPO), die de regelgeving voor regulier en speciaal basisonderwijs behandelt.

Het speciaal basisonderwijs valt niet onder de wet 'speciaal onderwijs', maar is in feite een speciale vorm van onderwijs voor kinderen die het op een reguliere basisschool niet redden. Het leerrendement blijft achter en vaak gaat dat gepaard met een sterk verminderd welbevinden. Kinderen op sbo-scholen dienen na het verlaten van deze school dezelfde basiskennis behaald te hebben als kinderen die op een gewone basisschool gezeten hebben, maar ze mogen daar wel langer over doen. Uitlopen kan tot 14 jaar.

Voordat een kind met een leerprobleem of leerstoornis op een sbo-school geplaatst wordt, hebben ouders en kind een lang traject te gaan:
De leerkracht op de basisschool van het kind moet eerst het kind aangemeld hebben bij de interne begeleider (ib'er) van de eigen school. Samen stellen ze een handelingsplan op om te zien of het op de eigen basisschool kan blijven. De ouders moeten met dit handelingsplan instemmen.
Als blijkt dat het probleem te groot voor de basisschool is, wordt het kind door de ib'er aangemeld bij het zorgcentrum van het samenwerkingsverband van basisscholen en sbo-scholen waartoe de school van het kind behoort. Vanuit dit zorgcentrum kan ondersteuning verleend worden aan de leerkracht van het kind.
Wanneer ook dit niet afdoende blijkt te zijn, kunnen de ouders bij de Permanente Commissie Leerlingenzorg (PCL) een beschikking aanvragen. Ouders en school leveren gegevens aan (een onderwijskundig rapport, didactische resultaten, capaciteitenonderzoek) op grond waarvan de PCL al of niet een beschikking geeft. Alleen met een beschikking kunnen ouders hun kind aanmelden bij een sbo-school binnen het samenwerkingsverband waartoe de eigen basisschool behoort. De betreffende sbo-school bepaalt of en wanneer geplaatst wordt. Wil een ouder plaatsing realiseren bij een sbo-school van BUITEN het eigen samenwerkingsverband, dan is opnieuw een beschikking van die PCL vereist.